Bleek bosvogeltje (Cephelanthera damasonium)

Foto: Bleek bosvogeltje op een van zijn laatste groeiplaatsen bij Wijlre (© Karl Eichhorn).

Kilometerhokken in Nederland 1980 - 1996:
16
Kilometerhokken in Nederland 1997 - 2007:
10
Populaties in Nederland 1997 - 2007:
11

Alleen wilde planten zijn meegerekend in de bovenstaande tabel. Voor de methode van bepalen van het aantal kilometerhokken en populaties zie Werkwijze populatieonderzoek.

 

Literatuur

P. Heukels in Mennema et al. 1980, Kreutz 1992, Weeda et al. 1994, Blink 1997, Kreutz & Dekker 2000, Van der Meijden 2005.

Bleek bosvogeltje is een orchidee die bloeit van mei tot juni. Net als bij de soorten van het geslacht Wespenorchis (Epipactis) zijn de bladeren langs de stengel gerangschikt, terwijl een grondrozet ontbreekt. De bloemen zijn witachtig en gaan nauwelijks open tijdens de bloei. De stengelbladeren zijn korter en breder dan bij Wit bosvogeltje, een verwante soort waarmee zij regelmatig wordt verward.

Verspreiding

Bleek bosvogeltje komt binnen ons land alleen voor in Zuid-Limburg. Daar is zij dermate sterk achteruit gegaan dat zij inmiddels met uitsterven wordt bedreigd. Op geen van de groeiplaatsen zijn de laatste jaren nog meer dan tien bloeiende exemplaren aangetroffen. Er zijn recent wel enkele nieuwe groeiplaatsen gevonden, maar ook hier betreft het steeds enkele exemplaren. Buiten Zuid-Limburg is zij in 1988 in Zeeland aangetroffen, maar waarschijnlijk was dit het gevolg van aanplant.

Ecologie en beheer

Bleek bosvogeltje is een bosplant die grotendeels een mycotrofe levenswijze heeft. Ondergronds parasiteert zij op schimmels, die in symbiose leven met houtgewassen door middel van ectomycorrhiza's. In ecologisch opzicht lijkt zij veel op Vogelnestje, een bosorchidee die geheel mycotroof is. Beide soorten zijn sterk achteruitgegaan en dreigen te verdwijnen uit ons land. Meer onderzoek naar hun ecologie is daarom dringend gewenst. De sterke achteruitgang is opgetreden na het staken van het hakhoutbeheer in de Nederlandse bossen. De populaties hebben zich echter niet hersteld waar dit beheer opnieuw wordt uitgevoerd in Zuid-Limburg, terwijl dit voor andere orchideeën en bosplanten wel het geval is.

Naar Soortenlijst zeldzame bosplanten / Startpagina Bosflora.nl